Nga Redaksia:
Në një kohë kur shqiptarët janë të përqendruar tek zhvillimet ndërkombëtare – nga tensionet në Lindjen e Mesme deri tek rikthimi në skenë i Donald Trump – në Shqipëri po gatuhet në heshtje një projekt me pasoja të drejtpërdrejta për xhepat e qytetarëve.
Edi Rama po avancon planin për krijimin e një kompanie publike që do të hyjë drejtpërdrejt në tregun e naftës. Një ide që në pamje të parë shitet si “mbrojtje për konsumatorin”, por që në thelb ngre pikëpyetje serioze për kontrollin total të një sektori jetik nga qeveria.
PatriotikMedia.al e ka ngritur këtë çështje më herët, duke paralajmëruar se qeveria po synon të zgjerojë ndikimin e saj në sektorët strategjikë. Por si gjithmonë, vëmendja publike u zhvendos diku tjetër – larg problemeve reale që prekin përditshmërinë e shqiptarëve.
Sot, ajo që dikur dukej si një skenar i largët, po konkretizohet përmes deklaratave zyrtare dhe nismave ligjore.
Më poshtë mund të lexoni:
Sipas deklaratave të kryeministrit:
- Do të krijohet një kompani publike për tregtimin e naftës
- Kjo kompani synon të bëhet furnizues aktiv në treg
- Qeveria do të përcaktojë “rregullat e lojës” për çmimet
- Çmimi do të bazohet teorikisht në bursë
- Po përgatitet një ligj i ri për rezervat e naftës
- Do të përdoret një sistem i ri “ngjyruesi të pamanipulueshëm” për të kontrolluar origjinën e karburantit
Në teori, kjo paraqitet si një përpjekje për të luftuar abuzimet dhe për të formalizuar tregun. Por në praktikë, lind një pyetje themelore:
Më poshtë mund të lexoni:
A po krijohet një monopol shtetëror i maskuar?
Në vend që të forcojë konkurrencën dhe të ulë barrën mbi qytetarët, kjo nismë rrezikon të centralizojë një sektor të tërë në duart e qeverisë.
Kur shteti bëhet njëkohësisht:
- ligjvënës,
- rregullator,
- dhe lojtar në treg,
atëherë konkurrenca e lirë zhduket dhe hapet rruga për abuzim.
Ndërhyrjet e tilla shpesh na çojnë në:
- rritje të fshehtë çmimesh
- klientelizëm
- favorizim të grupeve të lidhura me pushtetin
Kryeministri flet për vendosjen e një “çmimi real bazuar në bursë”. Por eksperienca shqiptare ka treguar se termi “real” shpesh përdoret për të justifikuar vendime të kontrolluara politikisht.
Nëse kompania publike bëhet furnizues kryesor, atëherë ajo ka fuqinë të ndikojë drejtpërdrejt në çmimin final – duke e kthyer tregun nga një sistem konkurrues në një sistem të komanduar.
Më poshtë mund të lexoni:
Në fund të ditës, barra bie mbi qytetarin e thjeshtë:
- çmime më të paqarta
- mungesë transparence
- kontroll i shtuar nga shteti mbi një nevojë bazë
Ndërsa propaganda flet për “mbrojtje”, realiteti mund të jetë një tjetër hap drejt kapjes së ekonomisë.
Shqiptarët nuk mund të vazhdojnë të shpërqendrohen nga zhvillimet globale ndërsa në vend merren vendime që prekin drejtpërdrejt jetën e tyre.
Më poshtë mund të lexoni:
Nafta nuk është thjesht një produkt – është arteria kryesore e ekonomisë.
Dhe kur kjo arterie vihet nën kontroll politik, pasojat nuk janë vetëm ekonomike – por edhe kombëtare.
PatriotikMedia.al do të vijojë ta ndjekë këtë çështje dhe të informojë publikun për çdo hap të kësaj nisme që prek drejtpërdrejt interesin e qytetarëve shqiptarë.